MARMARA DENİZİ İÇİN YENİ UMUDUN ADI: PİNA

Marmara Denizi’nin daha temiz, daha yaşanılır bir ekosistem olması için ‘Marmara’nın umudu Pina’ projesi start aldı. Müsilaj dönemlerinde açıklamaları ile tanınmış Prof. Dr. Mustafa Sarı, bir yumuşakça türü olan pinaların bir saatte 6 litre deniz suyunu berraklaştırdığını dediği konuşmasında pinaların Akdeniz’de yüzde 90’nın öldüğünü şuan hayat alanları olan İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı çevresinin mühim bulunduğunu söyledi. Prof. Dr. Sarı, deniz çayırlarında yaşayan pinaların hayat alanlarının acele korunma dibine alınmasını icap ettiğini anlatım ederek, “Marmara Bölgesi’nde 25 milyon insan harekete geçmemiz lazım. Saatte 6 litre deniz suyunu eleyerek müsilaj oluşumunu engelliyor. Pinalarla beraber deniz çayırlarını da korumamız lazım. Yer yer ölümler görsek de Marmara, pina için son sığınak” dedi.
Balıkesir’in Erdek ilçesinde Erdek Anadolu Lisesi Konferans Salonu’nda “Marmara’nın Umudu Pina Projesi” etkinliğinin 1.si düzenlendi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Meslek Yüksek Okulu’ndan Doç. Uğur Karadurmuş, pina sunumunun açılışını yaptı. “Pina olarak malum deniz canlısı 2006 senesinde ortaya çıkan bir virüs sebebiyle bütün Akdeniz kıyılarında kritik düzeyde yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Akdeniz havzasında son canlı bireyler şu an Marmara Denizi’nde yüksek yoğunluklarda hayat sürmeye devam ediyor. İlk projemizi Erdek Körfezi’nde başlatmıştık şu anda Kapıdağ’ın şimal kesimleri ile Bandırma Körfezi’nde devam ettirdik. Amacımız Akdeniz havzasında nesli tükenmekte olan bu türün bireylerini korumak” dedi.

Prof. Dr. Sarı pinaları anlattı
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Sarı, ilk ilkin denizin oluşumu ve denizin yapısından bahsederek konuşmasına başladı. Ardından pinalara değinen Sarı, “Pinalar Akdeniz’e endemik bir tür. Yani Cebelitarık Boğazı ile İstanbul Boğazı arası, yalnızca buraya ait. 50 sene yaşıyorlar. 120 santim boya kadar ulaşıyordu. Şimdi bizim bulduklarımız en uzun 40-50 santim. O kadar uzayacak kadar fırsat bulamıyor hayvan derhal biz ona zarar veriyoruz.” dedi.
Pinaları yeteri kadar tanınmadığını belirten Sarı, “Ortalama bir pina saatte 6 litre deniz suyunu berraklaştırıyor. Denizlerde onlarca canlının hayat alanı. Pinalar deniz kıyısından başlıyor, 60 metre derinliğe kadar iniyor. En yoğun bulunmuş olduğu bölgeler deniz çayırları” dedi.
Prof. Dr. Mustafa Sarı, “2016 yılının sonbaharında toplu ölümler meydana gelmeye başladı. Önce geçici vaka olarak düşünüldü fakat 2019’a geldiğimizde Akdeniz’deki pinaların yüzde 90’ı ölmüştü. 2022 senesinde ise Marmara Denizi dışındaki Akdeniz Havzasındaki pinaların hepsi öldü. Şu an yaşayanlar yalnızca Çanakkale Boğazı ile İstanbul Boğazı arasında. Niçin ölüyorlar? Sindirim sistemlerinde tek hücreli bir protozoa bulaştı. Daha ilkin bulaşmayıp şimdi bulaşmasının sebebi ise deniz suyu sıcaklığının artması ve iklim değişikliğinin etkisi. Marmara’da ölmemesinin sebebi özgün bir ikil akıntı sistemi var. Yüzeyde Karadeniz suları, 30 metre altında ise Akdeniz suları olması Marmara Denizi’nin özgün yapısı pinaların yaşama tutunmasına vesile oldu. Pinaların iklim değişikliği haricinde da tehditleri var. Kıyı yapıları, demirleme faaliyetleri, balıkçılık, gezim gibi faaliyetler. Şu an son sığınak Marmara Denizi’nde kaldıkları için onları korumalıyız. Peki iyi mi koruyacağız? Marmara’nın Umudu Projesi tam da bu sırada çıktı. 2020 yılı sonbaharında müsilaj yeni başlamışken Erdek Körfezi’nde 100 metrekarelik alanda da pinaların tümünün öldüğünü gördük. Toplu ölümler burada da başladı diye korktuk fakat ölen pinanın yanısıra genç bir pina çıkmış. Marmara Denizi’nde ümit yeşeriyor. Bir koruma stratejisi geliştirmemiz lazım. Yeni bir yaklaşım bütün faaliyetleri sürdürülebilirlik perspektifinde bir araya getirmemiz lazım, farkındalık oluşturmamız lazım, aklımızı pinalara çevirme zamanı. Marmara Bölgesi’nde 25 milyon insan harekete geçmemiz lazım. Saatte 6 litre deniz suyunu eleyerek müsilaj oluşumunu engelliyor. Pinalarla beraber deniz çayırlarını da korumamız lazım. Yer yer ölümler görsek de Marmara, pina için son sığınak.” diyerek her insana pinaları korumaya çağrı etti ve dinleyicilerden gelen soruları cevaplandırdı.
Erdek Belediye Başkanı Burhan Karışık ise pinalarla alakalı broşür bastırmayı belediye olarak üstleneceklerini belirterek her otele dağıtacaklarını söyledi.