Lozan Anlaşması’nın tüm belgeleri halka açıldı: Lozan Anlaşması’nın 100. yılı…

Lozan Anlaşması’nın 100. senesinde İnönü Vakfı arşivindeki bütün belgeleri halk ile paylaştı. Vakıftan meydana getirilen açıklamada, “Türkiye Cumhuriyeti’nin tapusu” olarak vasıflandırılan Lozan Antlaşması’nın 24 Temmuz 1923’te imzalandığı anımsatıldı.

DEV ARŞİV YAYINLANDI

Lozan Antlaşması’nın 100. yılı vesilesiyle İnönü Vakfı arşivinde bulunan Lozan hakkında bütün belge, resim ve videoların, araştırmacıların çalışmalarına yardımcı olmak için “lozanantlasmasi.com” adresine yüklenerek halka açıldığı bildirildi.

Sitede bulunan bilgilere göre, İnönü Vakfı arşiv sisteminde, belgeler, fotoğraflar, kitaplar, karikatürler, videolar, dergiler ve gazete örnekleri bulunuyor.

Belge arşivinde, tamamına yakını özgün ve tek nüsha olan mektuplar, telgraflar, faturalar ve rapor eder gibi belgeler bulunuyor. Belgelerdeki, Arap harfi olanlar Latin harfine, Almanca, Fransızca, İngilizce ve öteki dillerde olanların ise mühim kısmı Türkçeye çevrilerek siteye konuldu.

Sitede, İsmet Paşa ve Lozan kurulu ile Lozan Antlaşması’na imza atılmış olduğu ana ait fotoğrafların da bulunduğu zamanı belgeler arasında, Mevhibe İnönü’nün Lozan’a gitmeden ilkin pasaportu için çektirmiş olduğu vesikalığı, konferansa giden ilk heyetin toplu pozu, İsmet Paşa’nın konferansta kullandığı kartviziti, antlaşmayı imzaladığı kalem ve mührü, Lozan dönüşünde, Ankara Garı’nda Mustafa Kemal Atatürk ve Latife kadın tarafınca karşılanma anı gibi teferruat da yer alıyor.

Dünya ve Türkiye’den meşhur karikatüristlerin Lozan Antlaşması döneminde İsmet İnönü hakkında çizdikleri karikatürler de sitede bulunuyor.

LOZAN’IN 100. YILI KUTLAMALARI

Vakıftan meydana getirilen açıklamada ayrıca, 100. sene tebrik programı kapsamındaki öteki çalışmalara yer verildi. Buna göre Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda imzalanan ve bugüne dek geçerliliğini koruyan tek antak kalma Lozan’ın hikayesi, “Lozan 1923 Olmak ya da Olmamak” adıyla belgeselleştirildi.

Yönetmenliğini Kerime Senyücel’in yapmış olduğu belgeselde, Lozan Delegasyonu Başkanı Dışişleri Bakanı İsmet İnönü’nün anıları temel alınarak, farklı ülke ve kurum arşivlerinden elde edilmiş belgelerle Lozan’ı, Prof. Dr. İlber Ortaylı, Prof. Dr. Bilsay Kuruç ve Prof. Dr. Seçil Akgün anlattı, belgeselin özgün müziğini Derya Köroğlu yaptı.

Devlet sanatçısı ve orkestra şefi Gürer Aykal da Lozan Barış Antlaşması’nın 100’üncü yılı için bir marş besteledi, laflarını Anayasa Mahkemesi Onursal Başkanı Yekta Güngör Özden’in yazdığı marşı Kübra Şenyaylar şefliğinde Koro İstanbul seslendirdi.

Ayrıca, Cumhuriyet Yayınlarınca “100. Yılında Lozan’ın Önemi” adlı kitap da yayımlandı.