Kanser Nasıl Tedavi Edilir?

Kanser, hücrelerin anormal büyümesidir. Kanser hücreleri, yer kısıtlamasına, öbür hücreler tarafınca paylaşılan besinlere ya da üremeyi durdurmak için vücuttan gönderilen sinyallere karşın hızla çoğalır. Kanser hücreleri genelde sıhhatli hücrelerden değişik şekillenir, muntazam çalışmazlar ve bedenin çoğu bölgesine yayılabilirler. Tümörler, anormal doku büyümesi, kontrolsüz bir halde büyüyebilen ve bölünebilen hücre kümeleridir.

Bir doku ya da organda ilk gelişen kansere birincil kanser denir. Kötü huylu bir tümör, genelde etkilenen organ ya da hücre tipinden sonra adlandırılır. Vücudun öbür bölgelerine yayılmamış kötücül bir tümöre lokalize kanser denir. Bir tümör çevreleyen dokuyu daha derinden salgın edebilir ve kendi kan damarlarını büyütebilir. Bu süreç anjiyogenez şeklinde de bilinmektedir. Kanserli hücreler büyür ve yeni bir bölgede öbür bir tümör oluşturursa, buna tali kanser ya da metastaz denir. Bir metastaz, özgün kanserin ismini korur. Örneğin, karaciğere sıçrayan bağırsak kanserine, şahıs karaciğerdeki sorunlardan kaynaklanan semptomlar yaşıyor olsa da, metastatik bağırsak kanseri denir.

Kanser tümörleri iyi huylu, kötü huylu ve prekanseröz (premalign) olarak üç gruba ayrılabilir.

İyi huylu tümörler kanserli değildir ve seyrek hayatı tehdit eder. İyi huylu tümörler olabildiğince yavaş büyüme eğilimindedirler, bedenin öbür bölgelerine yayılmazlar ve genelde düzgüsel ya da sıhhatli hücrelere olabildiğince benzer hücrelerden oluşurlar. İyi huylu tümörler çok büyürse ve öbür organlara baskı yaparlarsa problem oluşturabilirler. (Örneğin kafatasının içerisindeki bir beyin tümörü)

Kötü huylu tümörler, iyi huylu tümörlerden daha süratli büyür ve komşu dokuyu yayma ve giderme özelliğine sahiptir. Kötü huylu tümör hücreleri, ana (birincil) tümörden kopabilir ve metastaz olarak malum bir süreçle bedenin öbür bölgelerine yayılabilir. Yeni bölgedeki sıhhatli dokuyu işgal ettikten sonra bölünmeye ve büyümeye devam eder. Bu tali yerler metastaz olarak tanımlanır ve bu vaziyet metastatik kanser olarak adlandırılır.

Prekanseröz (veya premalign) ise kansere dönüşebilecek (veya gelişmesi muhtemel) anormal hücreleri içeren durumu tanımlar.

ONKOLOJİ NEDİR?

Onkoloji, kanser ve tümörlerin incelenmesidir. ‘Onko kelimesi kitle ya da tümör anlamına, ‘loji’ ise rastgele bir alanda çabalama anlamına gelir. Onkologlar, kanser teşhisi ve tedavisi konusu ile alakalı uzmanlaşmış hekimlerdir . Üç ana tip onkolog vardır;

Kanseri ameliyatla tedavi eden cerrahi onkologlar,

Kanseri radyasyonla tedavi eden ışınım onkologları,

Kanser tedavisi multidisipliner takım işidir. Nitekim tıbbi yukarıda bahsedilen onkologlar; bir patolog , moleküler patalog, psikioonkoloji uzmanı, radyolog, girişimsel radyolog, birinci basamak hekimi , genetik uzmanı, hematolog, palyatif bakım uzmanı, onkoloji hemşiresi gibi uzmanlıkları içerebilen multidisipliner bir ekibin parçası olarak çalışır.

Bir onkologun tatbik kapsamı büyük oranda malignite (kanser) aşamasına göre belirlenir. Örneğin, erken evre kanserin tedavisi cerrahi işlem ya da radyoterapi içerebilirken, ileri evre kanser tedavisinde kemoterapi uygulanması gerekebilir.

KANSER TÜRLERİ NELERDİR?

Kanser, başladıkları hücre tipine göre sınıflandırılabilir. Belirli hücre türlerinde başlayan birtakım kanser türleri şunlardır:

Sarkoma

Kemik ya da yumuşak dokunun (yağ, kas, kan damarları, sinirler ve organları destekleyen ve çevreleyen öbür bağ dokuları) bir tür kötücül tümörüdür. En yaygın sarkom formları leiomyosarkom, liposarkom ve osteosarkomdur.

Lenfoma ve Miyelom

Lenfoma ve Miyelom, bağışıklık sisteminin hücrelerinde başlayan kanserlerdir. vücudun her yerinde dolaşan ve bu nedenden kaynaklı rastgele bir yerde ortaya çıkabilen bir lenfatik sistem kanseridir. Miyelom (veya multipl miyelom), enfeksiyonla savaşmaya yardımcı olmak için antikorlar üreten bir tür beyaz kan hücresi olan plazma hücrelerinde başlar. Bu kanser türü hücrenin etkili bir halde antikor üretme kabiliyetini etkileyebilir.

Beyin ve omurilik kanserleri

Beyin ve omurilik kanserleri merkezi sinir sistemi kanserleri olarak bilinir. Bazıları iyi huyluyken ötekiler büyüyüp yayılabilir.

Diğer Tümör Türleri

Germ Hücreli Tümörler

Germ hücreli tümörler, sperm ya da yumurtalara yol açan hücrelerde başlayan bir tümör türüdür. Bu tümörler bedenin aşağı yukarı her yerinde ortaya çıkabilir, iyi huylu ya da kötücül olabilir.

Nöroendokrin Tümörler

Nöroendokrin tümörler, sinir sisteminden gelen bir sinyale cevap olarak kana hormon salgılayan hücrelerden oluşur. Normalden fazla hormon üretebilen bu tümörler çoğu değişik emareye niçin olabilmektedir. Nöroendokrin tümörler iyi huylu ya da kötücül olabilir.

Karsinoid Tümörler

Karsinoid tümörler bir tür nöroendokrin tümördür. Genellikle gastrointestinal sistemde (çoğunlukla rektum ve ince bağırsakta) bulunan yavaş büyüyen tümörlerdir. Karsinoid tümörler karaciğere ya da bedenin öbür bölgelerine yayılabilir, serotonin ya da prostaglandinler gibi maddeler salgılayarak karsinoid sendroma niçin olabilir.

KANSERDE RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?

Kanserlere çoğu etken niçin olabilir. Nitekim çoğun kanser türü çoğu nedensel faktöre maruz kalınması kararı gelişir. Kanserde risk faktörleri şunlardır:

Yaş:

Birçok kanser türü yaşın ilerlemesiyle beraber daha yaygın hale gelir. İnsanlar ne kadar uzun yaşarlarsa, kanserojenlere o denli çok maruz kalır ve hücrelerinde genetik değişikliklerin ya da mutasyonların meydana gelmesi fazlalaşabilir.

Kansere yol açan maddeler (kanserojenler)

Kanserojenler bir hücrenin davranışını değiştiren ve kansere yakalanma olasılığını artıran maddelerdir

Genetik

Bazı insanoğlu irsi olarak yüksek bir kanser riski (‘genetik yatkınlık) ile doğarlar. Bu vaziyet kanser gelişiminin mutlaka gerçekleşeceğini göstermese de, hastalığı daha ihtimaller içerisinde hale getirir. Örneğin BRCA 1 ve BRCA 2 meme kanseri genlerini taşıyan kadınlar, düzgüsel meme kanseri riski olan hanımlara göre bu kanser çeşidini geliştirme konusu ile alakalı daha yüksek bir yatkınlığa sahiptir. Bununla birlikte, bütün meme kanserinin% 5’inden daha azının genlere bağlı geliştiği bilinmektedir. Dolayısıyla, bu genlerden birine haiz kadınların bireysel olarak meme kanserine yakalanma olasılığı daha yüksek olsa da, çoğu olaya yüksek riskli irsi gen yanlışı niçin olmaz

Bağışıklık sistemi

Bağışıklık sistemleri zayıf olan kişiler, birtakım kanser türlerine yakalanma riski altındadır. Organ nakli olan ve organ reddini durdurmak için bağışıklık sistemlerini baskılamak için deva kullanan kişiler ilaveten HIV gibi hastalıklar neticesinde bağışıklık sistemi zayıflayan kişiler kanser riski altında olabilir.

Alkol tüketimi

Aşırı alkol tüketimi; bağırsak (kolorektal), meme, ağız, farenks ve gırtlak (ağız ve boğaz), özofagus, karaciğer ve mide dahil olmak suretiyle altı kanser türü için riski artırabilir.

Fiziksel etkinlik azlığı

Düzenli fizyolojik etkinlik yalnızca aşırı vücut yağını ve bununla ilişkili kanser risklerini azaltmaya yardımcı olmakla kalmaz, bunun yanı sıra fizyolojik olarak etken olmak kolon, meme ve endometriyal kanser büyüme risklerini azaltmaya da yardımcı olabilir

Sigara kullanımı

Sigara dumanı en azca 80 değişik kansere yol açan madde (kanserojen maddeler) içerir. Duman solunduğunda kimyasallar akciğerlere girer, kan dolaşımına geçer ve bütün vücutta taşınır. Bu nedenle sigara içmek ya da tütün çiğnemek yalnızca akciğer ve ağız kanserine niçin olmakla kalmaz, bunun yanı sıra öbür çoğu kanserle de ilişkilidir.

İyonlaştırıcı radyasyon

Radon, x-ışınları, gama ışınları ve öbür yüksek enerjili ışınım biçimleri kanser riskini artırabilir. Güneşten, güneş ışığından ve bronzlaşma yataklarından gelen ultraviyole radyasyonlarına uzun soluklu ve korunmasız maruz kalmak da melanoma ve cilt malignitelerine yol açabilir. Açık tende kişiler, bedeninde birden fazla ben bulunan, ailesinde melanom ya da melanom dışı cilt kanseri geçmişi olan kişiler iyonlaştırıcı ışınım risk altındadır.

Bazı iş yerlerindeki tehlikeler

Bazı insanoğlu yaptıkları iş sebebiyle kansere yol açan bir maddeye maruz kalma riskiyle karşı karşıyadır. Örneğin, kimyasal boya endüstrisindeki işçilerin normalden daha yüksek bir mesane kanseri insidansına haiz olduğu ortaya çıkartılmıştır.

Enfeksiyonlar

Bulaşıcı ajanlar, yılda aşağı yukarı 2,2 milyon kanser ölümünden sorumludur. Örneğin rahim ağzı kanserlerinin aşağı yukarı yüzde 70’i insan papilloma virüsü (HPV) enfeksiyonlarından kaynaklanırken karaciğer kanseri ve Hodgkin Dışı Lenfoma; Hepatit B ve C virüsünden kaynaklanabilir, lenfomalar Epstein-Barr ile de bağlantılıdır. Bakteriyel enfeksiyonlar geçmişte kansere yol açan ajanlar olarak düşünülmemiştir; yalnız meydana getirilen yeni çalışmalarda midelerinde helikobakter pilori enfeksiyonu olan kişilerin mide zarında iltihaplanma geliştirdiğini ve bu durumun da mide kanseri riskini artırdığını göstermiştir.

KANSER NASIL YAYILIR?

Kanser iyi huylu tümörlerden farklıdır çünkü vücutta başladığı yerden değişik yerlere yayılabilir. Kanser hücreleri daha sonra o bölgede büyümeye başlar. Hücrelerini yakındaki dokulara yürüyerek kötücül bir tümör, istilacı kanser olarak bilinir. Kanser bedenin bir bölümünden değişik bir bölgesine yayıldığında bu vaziyet tali kanser ya da ‘metastaz’ olarak adlandırılır. Kanserin yayılması için kendi kan kaynağını büyütmesi gerekmektedir. Bu duruma anjiyogenez denir. Bu kan deposu olmadan tümörün kenarındaki hücreler oksijen eksikliğinden ölecektir.

Kanser hücreleri, vücutta düzgüsel hücrelere göre çok daha kolay hareket etmelerini elde eden maddeler üretir. Ayrıca kanser hücreleri düzgüsel hücreler kadar birbirine yapışmaz.

Kanser şu yollarla yayılabilir:

Yerel olarak, birincil kanserin çevresindeki dokunun içerisinde ve yakınında
Lenfatik sistem yoluyla
Kan dolaşımı yoluyla

KANSER BELİRTİLERİ NELERDİR?

Kanserin emareleri hastalığın türüne bağlı olarak büyük oranda değişir. Örneğin, kötücül bir tümör kanserin geliştiği bölgenin yakınında yapıları salgın edebilir, fonksiyonlarını etkileyebilir ya da sinirlere baskı yapabilir (örneğin, yumurtalık kanseri kolona baskı yaparak kabızlığa niçin olabilir; akciğer kanseri, göğüsten geçerken bir sinire baskı yaparak ses kısıklığına niçin olabilir). Birçok doku ve organda ortaya çıkabilen kanser, birbirinden değişik çoğu alemet ile kendini gösterebilir. Kanser sıklıkla yorgunluk, kilo kaybı ve genel bir rahatsızlık hissi gibi genel semptomlarla sonuçlanan metabolik değişikliklere niçin olur.

Kanserin alemet ve semptomlarının bilincinde olmak erken teşhis ve etkili tedavi için büyük ehemmiyet teşkil eder. Bununla beraber kanserin erken evrede teşhis edilmesi ve doğru bir tedavinin uygulanabilmesi için kanser tarama testlerine de ehemmiyet verilmesi elzemdir. Kişinin rastgele bir şikayeti olmasa bile belli yaşlarda kanser tarama testleri ile kendini koruma dibine alması gerekir. Kanserin en yaygın emareleri şöyle sıralanabilir:

Açıklanamayan kilo kaybı
Topaklar, yumrular ya da genişlemiş lenf düğümleri
Gece terlemeleri
Kanamalar (Anormal vajinal kanama, dışkıda kan ya da rektal kanama, idrardan kan gelmesi)
Bağırsak hareketlerindeki değişimler (Dışkılama ya da idrar yapma alışkanlığında değişiklik)
İnatçı ve geçmeyen öksürük
Nefes darlığı
Vücudun rastgele bir yerinde gerçekleştirilen ağrı,
Kalıcı, şiddetli yorgunluk
Cilt değişiklikleri
Karında şişkinlik hissi
Yutma güçlüğü

Bu belirti-semptomlardan bazıları muayyen kanser türlerine has olabilirken, bazıları da birkaç kanser türünde ortaya çıkabilir.

Açıklanamayan kilo kaybı

Birçok kanserin; bilhassa de mide, pankreas, ve akciğer kanseri gibi; ilk emaresi açıklanamayan kilo kaybıdır.. Bu vaziyet 130 kiloluk bir kadının 6 ya da 7 zayıflamasına ya da 200 kiloluk bir adamın aşağı yukarı 10 zayıflamasına eşdeğerdir. Beklenmedik bir halde kilo veren kişilerin hekime görülmeleri önemlidir. İleri evre kanserlerde zayıflama olasılığı daha yüksek olmakla birlikte, erken evre kanserlerde de bu vaziyet ortaya çıkabilir.

Kilo kaybının yanı sıra kas kaybını da içeren kaşeksisi sendromu, yalnızca bir kanser semptomu değil, kanserli kişilerin aşağı yukarı yüzde 20’sinde doğrudan olarak ölüm sebebi olarak kabul edilir.

Vücutta oluşan şişlikler, topaklar, yumrular

Vücudun muhtelif yerlerinde oluşan şişlikler, topaklar çoğu kanser türünün emaresi olabilir. Göğüs topakları kanser emareleri arasında olabilir, meme kanserinin daha azca yaygın emareleri arasında da memede kızarıklık, kalınlaşma ya da memede portakal kabuğu görünümü yer alır. Testis yumruları testis kanserinin bir emaresi olabilir. Tıpkı kadınların aylık olarak kendiliğinden meme muayenesi yapması için önerilerde bulunulduğu gibi erkekler için de aylık testis muayeneleri yapmaları gerekmektedir.

Büyümüş lenf düğümleri kanserin bilhassa de lenfomaların ilk emaresi olabilir ve bedenin çoğu bölgesinde ortaya çıkabilir. Öte taraftan ayrım edilen şişlikler kanserin ilk evresinin habercisi olabileceği gibi son evre göstergesi de olabileceği unutulmamalıdır.

Gece terlemeleri

Gece terlemeleri, bilhassa lösemiler ve lenfomalar olmak suretiyle kanserin yaygın bir semptomudur. Kanserle ortaya çıkan gece terlemeleri yalnızca ‘sıcak basması’ değildir. Zira kanserin yol açmış olduğu terlemelerde kişiler yataktan kalkıp pijamalarını değiştirecek kadar sırılsıklam olabilir. Gece terlemeleri uyurken daha yaygın şekilde gelişir.

Kanamalar

Olağan dışı kanama çoğu kanserde erken ya da geç dönemde ortaya çıkabilir. Balgamda kan görülmesi akciğer, dışkıda kan görülmesi kalın bağırsak, idrarda kan görülmesi idrar torbası (mesane), zamansız vajinal kanama ise rahim ya da rahim ağzı (serviks) kanserinin emaresi olabilir. Kanın rengi birtakım durumlarda kanın nereden geldiğini belirlemede mühim olabilir. Alt kolon (sol kolon) ve rektumdan kanama genelde parlak kırmızıdır. Üst kolon (sağ kolon) ve ince bağırsaktan gelenler genelde koyu kırmızı, kahverengi ya da siyahtır. Yemek borusu ya da mide gibi daha yukarıdan gelen kan genelde kahve telvesini andırır. Rektal kanamanın öbür sebepleri arasında hemoroitler, anal fissürler ve kolit yer alır. Öte taraftan birtakım kolit türleri kolon kanseri için bir risk faktörüdür.

İnatçı ve geçmeyen öksürük

İnatçı ve geçmeyen öksürük akciğer kanserinin ilk emareleri arasında yer alabilir. Geçmeyen öksürük ilaveten göğüs kanseri, kolon kanseri, böbrek kanseri veya prostat kanseri gibi akciğerlere yayılan bir kanserin de işareti olabilir.

Nefes darlığı

Nefes darlığı, akciğer kanserinin önde gelen erken semptomlarından biridir. Akciğer kanseri süreğen bir öksürük ile ilişkilendirilebilse de akciğer kanserinin en yaygın semptomları vakit içerisinde değişmiştir. Daha ilkin hastalığın en yaygın türleri akciğerlerdeki geniş hava yollarının yakınında büyüme eğilimindeydi; bu vaziyet sıklıkla (kanlı) öksürüğe yol açabiliyordu. Günümüzde ise akciğer kanserinin en yaygın biçimi olan akciğer adenokarsinomu, akciğerlerin dış bölgelerinde büyüme eğilimindedir. Bu tümörler belirleme edilmeden ilkin olabildiğince büyüyebilirler ve genelde soluk darlığına niçin olurlar.

Göğüs, Karın, Pelvik, Sırt ya da Baş Ağrısı

Vücudun rastgele bir yerinde gerçekleştirilen ağrı, ihtimaller içerisinde bir kanser emaresi olabilir.

Baş ağrısı

Baş ağrıları, beyne yayılan (metastaz yapmış) beyin kanseri ya da tümörlerin en sık görülen semptomudur; yalnız baş ağrılarının çoğunluğu kansere bağlı değildir.

Beyin tümörüne bağlı klasik baş ağrısı bilhassa sabahları şiddetlidir ve vakit içerisinde ilerler. Bu baş ağrıları, öksürme ya da bağırsak hareketi için bastırma gibi aktivitelerle daha da kötüleşebilir ve yalnızca başın bir tarafında ortaya çıkabilir. Beyin tümörüne bağlı baş ağrısı olan kişilerde sıklıkla mide bulantısı ve kusma, bedenin bir tarafında zayıflık ya da yeni başlayan nöbetler gibi öbür semptomlar da görülür. Bununla birlikte, beyin tümörleri, tansiyon tipi baş ağrısından ayırt edilemeyen baş ağrılarına yol açabilir ve bu vaziyet da bir tümörün mevcut bulunduğunun tek işareti olabilir.

Beyne yayılan kanser (beyin metastazları), birincil beyin tümörlerinden yedi kat daha sık görülür ve benzer semptomlara niçin olur. Beyne yayılma olasılığı en yüksek olan kanserler arasında meme kanseri, akciğer kanseri, mesane kanseri ve melanom bulunur. Beyin metastazı olan kişilerde, bilhassa de ufak hücreli akciğer kanseri olanlarda, birincil kansere bağlı semptomlar ortaya çıkmadan ilkin beyindeki bir tümörle alakalı semptomların görülmesi seyrek değildir.

Sırt ağrısı

Sırt ağrısının en yaygın sebebi sırttaki gerginliktir; yalnız devamlı süren ve belirgin bir sebebi olmayan sırt ağrısı da bir kanser emaresi olabilir. Kansere bağlı sırt ağrısı genelde (ancak her vakit değil) geceleri daha şiddetlenir, uzandığında ağrı geçmez ve derin bir nefesle daha da kötüleşebilir. Sırt ağrısına göğüs, karın ya da pelvisteki tümörler ya da öbür kanserlerden omurgaya metastazlar niçin olabilir.

Omuz ağrısı

Omuzlarda ya da kürek kemiğinde hissedilen ağrı, sıklıkla bir kas gerginliğine bağlı olabilir; yalnız seyrek durumlarda bu ağrı bunun yanı sıra kanserin mühim bir erken emaresi de olabilir. Akciğer kanseri, meme kanseri ve lenfomalardan kaynaklanan ağrı ve öbür kanserlerden kaynaklanan metastazlar omuzlarda ağrıya ya da kürek kemiği ağrısına niçin olabilir.

Göğüs ağrısı

Açıklanamayan kalp hastalığı ya da göğüs ağrısı da bir kanser emaresi olabilir. Akciğerin sinir uçları olmamasına rağmen, akciğer kanseri teşhisi konan birden fazla insanda ‘akciğer ağrısı’ gibi hissedilen ağrı mevcuttur.

Karın bölgesinde ağrı ya da pelvik ağrısı

Vücudun öbür bölgelerindeki ağrıda olduğu gibi, karın ağrısı ve pelvik ağrısı daha fazla kanser dışındaki durumlarla ilişkili olsa da bilhassa bu iki ağrı türü (rahim kanseri, yumurtalık kanseri, rahim ağzı kanseri, tüp, yumurtalık (over) kanseri emareleri arasında yer aldığından dikkatsizlik edilmemeli, hekim kontrolünden geçilmelidir.

Yorgunluk hissi

Sıradan yorgunluğun aksine, kanserin yol açmış olduğu yorgunluk genelde çok daha kalıcıdır. Bazıları bu yorgunluğu “tam vücut yorgunluğu” ya da yorgunluk olarak tanımlar. Bu tür yorgunluğun ayırt edici özelliği hayat standardını mühim ölçüde düşürmesidir.

Cilt değişiklikleri

Cilt değişiklikleri, cilt tümörleri dışında iç organ tümörlerinde de görülebilir. Bazı kanser türlerinde sarılık, ciltte koyulaşma ya da ciltte kızarıklık görülebilir. Bazal hücreli karsinom ve skuamöz hücreli karsinom gibi cilt kanserleri daha yaygın olmakla birlikte, cilt kanserinden ölümlerin çoğundan melanom sorumludur. Melanomların genelde ilk ilkin öbür biri tarafınca ayrım edildiğini belirtmek gerekir. Vücutta şüpheli gözüken bir cilt lekesi dikkatsizlik edilmemeli, mutlaka sıhhat kuruluşuna başvurulmalıdır.

Şişkinlik (Abdominal Distansiyon)

Karında şişkinlik; yumurtalık kanseri, pankreas kanseri ve kolon kanseri dahil olmak suretiyle çoğu kanserin ilk emaresi olabilir. Yumurtalık kanseri semptomları sıklıkla hastalığın geç döneminde ortaya çıkmış olduğu için “sessiz katil” olarak adlandırılır. Şişkinliğin yumurtalık kanserinin yaygın bir semptomu olduğu saptanmıştır; yalnız hanımlar genelde bu semptomu kilo alımına ya da öbür nedenlere bağlar. Aynı şekilde, kabızlık, cinsel ilişkide ağrı ve sık idrara çıkma yumurtalık kanserinin semptomları olabilir. Bu belirtilerden rastgele biri ayrım edildiğinde hekime başvurulmalıdır. Unutulmamalıdır ki yumurtalık kanserinde erken teşhis tedavide başarıyı artırır.

İdrarda kan

İdrarda görülen kan mesane kanserinin bir emaresi olabilir.

Yutma güçlüğü

Disfaji olarak da malum yutma güçlüğü, kanserin bir emaresi olabilir. Yutma güçlüğü genelde yemek borusunun daralmasına bağlı olarak yemek borusu kanserinin ilk belirtisidir. Öte taraftan yemek borusu akciğerler arasındaki bölgeden geçmiş olduğu için bu bölgedeki akciğer kanseri ve lenfomalar gibi tümörler de sıklıkla bu emareye niçin olabilir.

KANSERİN NADİR GÖRÜLEN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Kanserde seyrek görülen belirtilerden bazıları şunlardır:

Kan pıhtıları

Derin ven trombozu (DVT) olarak malum bacaklarda kan pıhtılaşması için çoğu risk etkeni vardır . Son yıllarda, bu faktörlerden birinin daha ilkin teşhis edilmemiş bir kanser olabileceği kaydedildi. 20 DVT’lerin semptomlarını yalnızca dolayısıyla değil, bunun yanı sıra sıklıkla kopup akciğerlere gittikleri için bilmek önemlidir, bu vaziyet da pulmoner emboli olarak bilinir.

İdrar değişiklikleri

İdrara çıkma değişiklikleri, kanserin erken bir emaresi olabilir.

Mide ekşimesi ya da hazımsızlık

Gastroözofageal reflü hastalığına (GERD) bağlı olarak gelişen süreğen mide ekşimesi, yemek borusu kanserinin sebeplerinden biri olabilir.

Zona

Su çiçeği virüsünün tekrardan aktivasyonunun yol açmış olduğu bir vaziyet olan zona seyrek durumlarda kanserin bir emaresi olabilir.

Depresyon

Yeni başlayan depresyon da kanserin yol açmış olduğu erken semptomlarından biri olabilir.

Minimal travmalı kırıklar

Kanser kemiklere yayıldığında onları zayıflatabilir, böylelikle en azca travma ile kırıklar oluşur. Kanser sebebiyle zayıflamış bir kemikte gerçekleştirilen kırığa patolojik kırık adı verilir .

Kolay morarma

Yaralanma ile meydana gelmeyen morluklar da hekim tarafınca değerlendirilebilir. Kemik iliğine sızan kanser hücreleri, kandaki trombosit sayısını azaltabilir. Trombositlerin azalması da kolay morarmaya niçin olabilir. Bazı lösemiler, lenf bezi tümörleri ya da kemik iliği kanserleri morarmalara niçin olabilir. Bu hastalıklarda ciltte kolay morarmanın yanı sıra diş eti kanamaları, burun kanamaları ya da rastgele öbür bir yerden kanama olabilir. Hiçbir niçin olmadan burun kanaması, fırçalandıktan sonra çok diş etlerinde çok oranda kanama, ufak kesikler ya da sıyırıklarda çok yoğun ve uzun süre kanama yaşanıyorsa vakit kaybedilmeden hekime başvurulmalıdır.

Ağızda oluşan beyaz lekeler

Diş etlerinde ya da dilde beyaz lekeler ( lökoplaki) ağız kanserlerinin erken bir emaresi olabilir.

Diğer nedenler

Bazı kanserler ürettikleri ve salgıladıkları bileşiklere bağlı olarak benzersiz semptomlara niçin olur. Örneğin, birtakım akciğer kanserleri, kandaki kalsiyum seviyesini yükselten hormona benzer bir madde üretir.

KANSER NASIL TEŞHİS EDİLİR?

Kanseri teşhis etmek için kullanılan araçlar kapsamlıdır, laboratuvar testleri, görüntüleme çalışmaları ve öbür invaziv ya da non-invaziv prosedürleri içerir

Fiziksel muayeneler

Kansere işaret eden topaklar, kitleler, lezyonlar ya da cilt rengindeki değişimleri değerlendirmek için kullanılır.

Tam kan sayımları (CBC)

Tedavi esnasında anemi, enfeksiyon ya da öbür komplikasyonların gelişimini izlenirken, kan kimyasındaki lösemiyi düşündüren anormallikler belirleme edilebilir.

Tümör belirteç testleri

Tümör belirteç testleri kandaki kanser var ise yükselme eğilimi yayınlayan maddeleri ölçmek için kullanılan kan testleridir. Bunlar arasında prostat kanserini tespit etmek için prostata has antijen testi (PSA), hem meme hem de yumurtalık kanseri için kullanılan BRCA1 ve BRCA2 testleri ve bir takım kanserle ilişkili bir tümörü tespit etmek için kullanılan CA-125 testi bulunur

Akış sitometrisi

Akış sitometrisi, sıvı içerisinde süspanse edilmiş hücreleri değerlendirir ve bir kan ya da kemik iliği örneğinden lösemi ya da lenfoma teşhisinde faydalıdır.

Biyopsi

Biyopsi, mikroskop altında değerlendirme için vücuttan bir doku ya da sıvı örneğinin alınmasıdır. İnce iğne aspirasyonu (FNA), çekirdek iğne biyopsisi, koni biyopsisi ya da ameliyatla elde edilebilir.

Görüntüleme testleri

Görüntüleme testleri, kanseri teşhis etmek için kullanılır. Bu testler X-ışını, bilgisayarlı tomografi (CT) ve manyetik rezonans görüntülemeyi (MRI) içerebilir. Radyoaktif seyircileri kullanan nükleer tıp görüntüleme, muayyen kanser türlerini teşhis edebilirken, pozitron emisyon tomografisi ile tutarlı olarak metabolizmadaki değişimler saptanabilir.

Genomik test

Genomik test bir tümörün kromozomal özelliklerini tanımlamaya yardımcı olabilir ve onkoloğun hastalığı neyin tetiklediğini anlamasına ve İdeal deva tedavilerini seçmesine yardımcı olabilir.

Not: Bu testlerin çoğu yalnızca kanseri teşhis etmek için kullanılmaz. Ayrıca kanser hastasının uygulanan tedaviye cevabını ölçer

KANSER EVRELEMESİ NEDİR?

Kanserin, hastalığın anatomik boyutuna, yani evreye göre sınıflandırılması, hasta bakımı, inceleme ve kanser denetimi için gereklidir. UICC TNM evreleme sistemi, her bir hasta için kanser boyutu ile alakalı iletişim oluşturmak için onkoloji sıhhat uzmanları tarafınca benimsenen ortak dildir. Kanserin evresi bilindikten ve anlaşıldıktan sonra, bu genelde makul tedaviye ve bireysel prognoza karar vermek için bir temel oluşturur. Ayrıca tedavi kılavuzlarını bilgilendirmek ve değerlendirmek için kullanmak olası ve kanser kontrolü, engelleme planları ve araştırmaları geliştiren ya da tatbik eden siyaset yapıcılar için hayati bilgiler oluşturur.

TNM sınıflandırması, tümörün anatomik boyutuna odaklanır ve aşağıdaki kategoriler değerlendirilerek belirlenir:

T, ana (birincil) tümörün boyutunu tanımlar

N, kanserin yakındaki lenf düğümlerine yayılıp yayılmadığını açıklar

M, kanserin metastaz yapıp yapmadığını açıklar (birincil tümörden bedenin öbür bir kısmına yayılması)

METASTAZ NEDİR?

Metastaz, kanserin başladığı yerden değişik bir vücut kısmına yayılmasına denir. Yani kanser hücreleri bedenin değişik bir bölümünde yerleşip çoğalır ve yeni tümörler oluşturabilir. Kanser hücreleri, lenfatik sistem ve kan dolaşımı yoluyla öbür bölgelere metastaz yapar. Orijinal ya da birincil tümörden gelen kanser hücreleri, akciğerler, kemikler, karaciğer, beyin ve öbür alanlar gibi öbür yerlere gidebilir. Bu metastatik tümörler, birincil tümörden kaynaklandıkları için ‘ikincil kanserlerdir’. Metastaz, evreleme ve tedaviyi belirlemeye yardımcı olduğundan önemlidir.

KANSER TEDAVİSİ NASILDIR?

Doktorlar; kanserin türüne, teşhis sırasındaki aşamasına ve kişinin genel sağlığına göre kanser tedavisini uygular.

Kanser tedavisine yönelik yaklaşımlar şu şekildedir:

Kemoterapi uygulamasında hızla bölünen hücreleri hedef alan ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlarla kanserli hücreleri yok etmek amaçlanır. İlaçlar bunun yanı sıra tümörleri küçültmeye de yardımcı olabilir. Kemoterapinin birtakım yan tesirleri şiddetli olabilir.

Hormon tedavisi, muayyen hormonların çabalama şeklini değiştiren ya da bedenin onları üretme yeteneğine müdahale eden ilaçların alınmasını içerir. Hormonal tedavi vücuttaki hormon miktarını değiştirerek meme, prostat kanseri ve üreme sistemi kanserlerinin tedavisinde kullanılır.

Kanser hastalığında yeni nesil tedavi yaklaşımlarından biri olan immünoterapi bağışıklık sistemini harekete geçirerek, bedenin kanseri kendiliğinden yenmesini sağlamayı hedefler. Kemoterapi ve hedefe yönelik akıllı tedavilere göre çok daha azca yan tesir yayınlayan İmmünoterapi, bağışıklık hücrelerinde bir bellek oluşturarak, daha iyi, uzun soluklu ve kalıcı yanıtlar oluşmasını sağlar.

Radyoterapi uygulamasında kanserli hücreleri yok etmek için yüksek doz ışınım kullanır. Ayrıca, hekim cerrahi prosedürden ilkin tümörü küçültmek ya da tümörle alakalı semptomları azaltmak için radyaterapi uygulanmasını önerebilir.

Kök hücre nakli, bilhassa lösemi ya da lenfoma gibi kanla ilişkili kanserli kişiler için yararlı olabilir.

Kanser tedavisinde cerrahi işlem tedavi planının parçalarındandır. Örneğin cerrah, hastalığın yayılmasını azaltmak ya da önlemek için lenf düğümlerini çıkarabilir.

Hedefe yönelik tedaviler, kanserli hücrelerin çoğalmasını önlemek için fonksiyon görür. Ayrıca bağışıklık sistemini de güçlendirebilirler. Bu tedavilerin iki örneği, ufak moleküllü ilaçlar ve monoklonal antikorlardır.

Bu tedavi şekilleri tek başına ya da beraber uygulanmaktadır. İlk uygulanan tedavi genelde birinci basamak tedavi olarak bilinmektedir. Birinci basamak tedavinin arkasından verilen tedavi adjuvan tedavi olarak adlandırılır. Nitekim cerrahi prosedürün sonrasında uygulanan kemoterapi adjuvan tedavidir. İlk basamak tedaviden ilkin uygulanan tedavi de neoadjuvan tedavi olarak adlandırılır.

KANSER HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR

Kanserde palyatif tedavi nedir?

Palyatif tedavide amaç, kanserin hangi evresinde olursa olsun kişinin kendini olası olduğunca iyi hissetmesini sağlamak, hayat standardını artırmaktır. Palyatif bakım kanser hastasının fiziksel, ruhsal, psikolojik ve toplumsal gereksinimlerine yönelik olabilir. Palyatif tedavi, küratif tedaviyle aynı anda devam edebilir. Yani palyatif bakım alan hastalar kanserin büyümesini azaltmak ya da durdurmak için hala etken tedaviye haiz olabilir. Palyatif bakım ekibi, tedaviden kaynaklanan yan tesirleri tedvir etmek ve hastanın hayat standardını korumaya yardımcı olmak için kanser uzmanlarıyla beraber çalışacaktır. Palyatif tedavinin bir parçası olarak ameliyat, kemoterapi, immünoterapi, hedefe yönelik tedavi ve radyoterapi gibi kanser tedavileri de kullanmak olası . Bu durumda gaye kanseri denetim dibine almak değil, semptomları hafifletmektir.

Kanser tedavisinin hedefleri nelerdir?

Kanser tedavilerinin değişik hedefleri vardır;

Kesin çare (Cure): Tedavinin amacı, düzgüsel bir hayat süresi yaşamanıza izin vererek kanseri tamamiyle iyileştirmektir. Hastanın hususi durumunuza bağlı olarak bu mümkündür ya da olmayabilir.

Birincil tedavi: Birincil tedavinin amacı, kanseri vücuttan tamamiyle çıkarmak ya da kanser hücrelerini öldürmektir. Herhangi bir kanser tedavisi birincil tedavi olarak kullanılabilir, yalnız en yaygın kanserler için en yaygın birincil kanser tedavisi cerrahidir. Kişideki kanser bilhassa radyoterapiye ya da kemoterapiye duyarlıysa, bu tedavilerden biri birincil tedaviniz olarak alınabilir.

Adjuvan tedavi: Adjuvan tedavinin amacı, kanserin tekrarlama olasılığını azaltmak için birincil tedaviden sonra kalabilecek kanser hücrelerini öldürmektir. Herhangi bir kanser tedavisi, adjuvan tedavi olarak uygulanabilir. Yaygın şekilde uygulanan yardımcı tedaviler arasında kemoterapi, ışınım terapisi ve hormon terapisi yer alır.

Hafifletici tedavi: Palyatif tedaviler, tedavinin yan etkilerini ya da kanserin yol açmış olduğu alemet ve semptomları hafifletmeye yardımcı olabilir. Belirti ve semptomları hafifletmek için ameliyat, radyoterapi, kemoterapi ve hormon tedavisi kullanılabilir. İlaçlar ağrı ve soluk darlığı gibi semptomları hafifletebilir.

Kanserden korunmak için neler yapılmalıdır?

Kanser, ülkemizde ve dünyada ölümlerin en yaygın sebeplerinden biri olarak gösteriliyor. Kimyasal maddelere maruz kalmak, sigara ve alkol tüketmek, tansiyon ve sağlıksız beslenmek, kanser vakalarının artmasına niçin oluyor. Bu dış etkenlerden uzak durularak kanser riski azaltılabilir mi? Uzmanlar hayat tarzı değişikliğinin kanser riskini azalttığını söylüyor. Özellikle beslenme alışkanlıkları değiştirilerek, sigara ve alkol gibi alışkanlıklardan uzaklaşılarak ve dinamik bir hayat ile kansere yakalanma payı düşürülebiliyor. Kanserin önlenmesindeki en mühim iki konu, sıhhatli besinlerin tarzı ve sigara gibi kanserojenlerden uzak durmaktır. Yapılan son çalışmalar sebze ve meyveden varlıklı bir diyet, sigarasız yaşam, derli toplu fizyolojik etkinlik ve sıhhatli vücut ağırlığının korunması ile kanser gelişiminde yüzde 40’lara varan bir azalma sağlanabileceğini göstermektedir. Bu da her sene hayattaki 3-4 milyon yeni kanser olayının önlenmesi anlamına gelmektedir. Besinler iyi ve sıhhatli bir hayat için lüzumlu olan vitamin, mineral ve lifleri; bunun yanı sıra koruyucu tesirleri olan ve antioksidanlar olarak malum biyoaktif molekülleri içerirler. Bunlar vücudu kanser de dahil çoğu ciddi hastalığa karşı korurlar.

İstatistiklere göre maksimum akciğer, meme ve kalın bağırsak kanserleri için tanı konulduğu hayati kayıpların ise maksimum akciğer, karaciğer ve mide kanserlerinden kaynaklandığını göstermektedir. Kanserin erken evrede teşhis edilmesi ve doğru bir tedavinin uygulanabilmesi için kanser tarama testlerine ehemmiyet verilmesi gerekmektedir. Kişinin rastgele bir şikayeti olmasa bile belli yaşlarda kanser tarama testleri ile kendini koruma dibine alması gerekir.

Kanserden korunmak için aşağıdaki önerilerin dikkate katılması önerilmektedir:

Kişi en makul kilosunu korumaya çalışmalıdır.
Tek yönlü beslenmeden kaçınılmalıdır. Et, süt, tahıl, meyve- sebze ve yağ olmak suretiyle bütün gıda gruplarından gün içerisinde makul miktarlarda tüketilmelidir.
Günde 5 porsiyon meyve ve 2 porsiyon sebze yemeye dikkat edilmelidir.
Kanserden korunmada posa alımının çok önemlidir. Bu sebeple beyaz ekmek yerine çavdar, kepek ya da tam buğday ekmeğini tercih edilmelidir. Kabuklarıyla yenebilen meyveler soyulmadan tüketilmelidir.
İdeal kilonun korunması amacıyla, fazla şeker tüketiminden kaçınılmalıdır.
Pişirme tekniği olarak fırında ya da haşlamayı tercih edilmelidir. Kızartmalardan uzak durulmalı, yiyecekleri fazla kavurmadan pişirilmelidir.
Sigara içmemek ve içilen ortamlarda bulunmamak önemlidir.
Hareketsizlikten kaçınılmalı, günlük fizyolojik aktiviteleri artırmaya itina gösterilmelidir. Haftada en azca 2 gün spor yapılması sıhhatli bir hayat için mühim koşullardandır.
Günde 2-2,5 litre su tüketilmelidir.
Çay ve kahve tüketimi azaltılmalıdır. Kahve içerken süt tozu yerine yarım yağlı süt kullanılabilir. Asitli içecekler, hazır meyve suları gibi şeker içerisinde ne olduğu yüksek içecekler yerine, azca şekerli komposto, hoşaf, taze sıkılmış meyve suları içilebilir.
Aşırı alkol alımından uzak durulmalıdır.
İçerdiği Omega- 3 yağ asidinin müspet etkilerinden yararlanmak için haftada 2 ya da 3 kez balık tüketimi önemlidir.
Brokoli, karnabahar, lahana gibi antioksidan içerisinde ne olduğu yüksek besinlerin tüketim sıklığı artırılmalıdır.
Her türlü besinin iyi yıkanıp pak hazırlanmasına itina gösterilmeli ve pak su kullanılmalıdır.
Kızartma yağları tekrardan bir daha kullanılmamalıdır.
Doğrudan alevde pişirilen yiyecekler haftada maksimum bigün tüketilmelidir.
Günlük tuz tüketimi 5 gramın altında olmalıdır. Salamura, turşu gibi tuz payı yüksek yiyeceklerin tüketimi sınırlandırılmalıdır.
Salam, sosis ve tütsülenmiş yemek gruplarından olası olduğunca uzak durulmalıdır.
Gün içerisinde 2 bardak süt ya da yoğurt tüketimi önemlidir.
Özellikle yaz mevsiminde doğrudan güneş ışığından kaçınılmalıdır.

Kanser hastaları nelere dikkat etmelidir?

Kanser hastaları genel hatlarıyla aşağıdaki hususlara dikkat etmelidir.

Doğal ve sıhhatli besinler, taze sebze ve meyveler günlük olarak ana ve ara öğünlerde mevsimine makul olarak tüketilmelidir.
Kemorterapi esnasında yanlış beslenme, mide şikayetlerinin yanı sıra aşırı kiloya da yol açar. Şekerli ve unlu gıdalar bunun en mühim nedenidir. Esmer şeker tercih edilmeli, beyaz ekmek yerine tam buğday unundan yapılma çavdar ekmeği tüketilmelidir. Katı ya da iç yağ, margarin kullanılmamalıdır.
Az oranda ayçiçeği ya da zeytinyağı tercih edilmelidir.
Bol su içilmesi önemlidir.
Hastaların kemoterapi sürecine girmeden ilkin kullandıkları; tansiyon, kolesterol, şeker ya da öbür süreğen hastalıklara yönelik ilaçları varsa, bu tarz şeyleri mutlaka bırakmamalıdır.
Kan sulandırıcı deva kullanan hastaların ilaçları da, onkoloji uzmanı tarafınca düzenlenecektir.
Ortopedik döşek ve yastık tercih edilmeli, 8 saat uyunmalıdır.
Bulaşıklar elde değil makinede yıkanmalıdır.
Kanser hastaları bunlardan uzak durmalıdır!
Fazla süt ( günde 1-2 bardaktan fazla) ani kan şekeri düşüşü ve yükselişi yaratacağından öneri edilmez. Onun yerine 250 gr – 500 gr arası yoğurt ya da ayran çökelek olabilir.
Kırmızı et miktarı azaltılmalıdır. Protein; beyaz et, peynir, baklagil gibi öbür protein kaynaklarından alınmalıdır.
Aşırı yağlı ve ağır yiyeceklerden uzak durulmalıdır.
Şeker payı yüksek gıdalar tercih edilmemelidir.
Narenciyelerden greyfurt, kemoterapi alan hastalarda, ilaçlarla etkileşime gireceği için kullanılmamalı, portakal ve mandalina tercih edilmelidir.
Yüksek dozda vitaminler kullanılmamalı, vitamin almadan ilkin hekime danışılmalıdır.
İçeriği meçhul karışımlar katiyen tüketilmemelidir.
Meme tümörlü hastalar soya ve keten tohumu kullanmadan ilkin mutlaka doktoruna danışmalıdır.
Kanser hastaları vücudu aşırı yormayan ve zevk alabilecekleri sporları tercih etmelidir.
Cilt kuruluğuna karşı bolca su tüketmelidir. Suyun tadından rahatsız olan hastalar nebat çayları içebilir.
Telefon kanser hastaları için söyleşi aracı olmamalıdır. Kısa görüşmeler yapılmalı, kulaklık kullanılmalıdır.
Diz üzeri bilgisayarı kullanırken, bilgisayarın masada bulunmasına dikkat edilmelidir.
Televizyon kumanda ile beraber düğmesinden de kapatılmalıdır. Bu sayede ışınım yayılımı engellenir.
Kanser hastaları MR ve tomografi çektirebilir. Hastalarının X ray aletinden geçmelerinde mahzur yoktur.

Kanser kilo alımına yol açabilir mi?

Kilo kaybı daha yaygın bir kanser emaresi olsa da, birtakım kanserli kişiler kilo alabilir. Yapılan araştırmalar, meme kanseri olan kadınların yarısından fazlasının tedavi esnasında kilo aldığını ve bu fazla kiloların daha fena neticelerle bağlantılı bulunduğunu göstermektedir. Fazla kilo, steroidler ya da hormonlar gibi ilaçların bir yan etkisi olabilir. Ayrıca, birtakım kemo ilaçları ödem olarak malum fazladan sıvı tutulmasına niçin olabilir. Bu vaziyet da kilo alımına yol açabilir. Buna bu arada kanserli çoğu hasta enerji seviyelerinin düştüğünü ayrım eder, bu vaziyet da hareketsizliğe ve kilo alımına niçin olabilir.

Kanser kan basıncını etkisinde bırakır mi?

Anti-VEGF ilaçlar gibi birtakım kanser ilaçları kan basıncında artışa niçin olabilir. Bu tedaviler, tümörlere kan akışını engellemeye yardımcı olur, bunun yanı sıra vücuttaki öbür kan damarlarını da etkileyerek tansiyonu yükseltebilir. Ayrıca yüksek tansiyon, adrenal kanser gibi muayyen kanserlerin bir işareti olabilir. Kanserde tedavide uygulana kemoterapi ve muayyen hedefe yönelik ilaçlar da düşük tansiyona niçin olabilir.

Sigara kullanması ile kanser arasındaki ilişki nasıldır?

Kanserin yol açmış olduğu ölümlerin bir bölümü sigara ve öbür tütün ürünlerine bağlıdır. Günde 1-10 tane sigara içmekle akciğer kanseri riski içmeyenlere göre yüzde 20 artarken, iki paket içildiğinde bu sayı yüzde 80’e varmaktadır. Öte taraftan sigara içilmese bile sigara içilen ortamda bulunulması da (pasif içicilik) akciğer kanseri riskini aşağı yukarı 1,5 kat arttırmaktadır. Yaklaşık 20 sene günde bir paket sigara içmiş birinin akciğer kanserine yakalanma riski sigarayı bıraktıktan sonraki 10 sene içerisinde yalnız yarıya inmektedir. Sigara içmeyi bırakmak kanser ve öbür kalp, damar ve akciğer hastalıklarının oluşma olasılığını azaltmak için yapılabilecek en mühim korunmadır. Bu amaçla doktorunuza başvurduğunuzda sigarayı bırakma esnasında ihtiyacınız olacak psikolojik ve deva (nikotin bantları, sakızları) desteğini sağlayacaktır. Sigaranın akciğer kanserleri başta olmak suretiyle boğaz, yemek borusu, mesane, pankreas, böbrek, rahim ağzı ve meme kanserlerinin oluşumunda olabildiğince mühim rol oynar. Tütünün içerisinde bulunan nikotinin yanı sıra nikel, kadmiyum, katran, monoksit, arsenik ve radon gibi birden fazla kanserojen madde, p53 tümör baskılayıcı geni mutasyona uğratarak, kanserin oluşmasına niçin olmaktadır. Pasif içiciler de risk altındadır. Çocuk kanserlerinin en mühim sebebi ebeveynin sigara içmesidir. Hatta hamilelikte sigara kullanması çocuk lösemilerinin en mühim nedenidir.

Kanser ve aşırı kiloluluk ilişkisi nasıldır?

Fiziksel aktivitenin azalması ve şişmanlık, kanser türlerinde artışına niçin olur. Bilimsel çalışmalar meme, rahim, bağırsak, yemek borusu ve böbrek kanserlerinde şişmanlığın bir risk etkeni olduğu göstermektedir. Bu risk artışı şişmanlığa bağlı olarak östrojen artışı ile bağlantılı olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle bilhassa aşırı kiloluluğun engellenmesi ve fizyolojik aktivitenin artırılması kanserin oluşumunun engellenmesinde mühim bir etken olarak kabul edilir.

Kanser kan pıhtılarına yol açabilir mi?

Kanserli kişilerde derin ven trombozu ( DVT: derin bir damarda oluşan bir kan pıhtısı) büyüme riski daha yüksektir. Birçok kemoterapi ilacı da DVT riskini artırabilir.

Çevre kirliliği kanser olaylarını artırır mı?

Kanserin ortaya çıkmasından görevli mühim bir niçin ise giderek artan etraf kirliliğidir. İnsanoğlu toprağı kazıp çoğu madeni yeryüzüne çıkarmakta, fakat aslında yeryüzünde bulunmaması ihtiyaç duyulan bu madenlerin atıklarını zararsızlaştırmada aynı duyarlılığı göstermemektedir. Her gün kullanılıp çöpe atılan “piller” bunun en kolay örnekleridir. Çevre kirliliğinin kanser oluşumuna katkısı ozon tabakasının incelmesi ve mesleki faktörleri de işin içerisine kattığımızda aşağı yukarı yüzde 10’u bulmaktadır. Stratosferik ozonun azalması ultraviyole ışınlarının zararlı etkilerini artırmıştır ve ultraviyolenin cilt kanserine niçin olucu etkisi kesindir.

Kanserde psikolojik desteğin önemi nedir?

Bazen memede ayrım edilen ufak bir kitle birtakım durumlarda ise idrarda kanama, geçmeyen öksürük ya da biçimi değişen bir ben sebebiyle hekime gittiğinde “kanser” bulunduğunu öğrenen bir hastanın yaşamış olduğu şok, inkar, öfke, üzüntü, korku gibi duygulara birtakım zamanlar beraber rol alan suçluluk duygusu, hem hasta hem de hasta yakınlarının psikolojik problemler yaşamasına niçin olabilir. Bu duygular, kişinin iş ve toplumsal hayatı da dahil bütün hayatını etkileyerek bir kriz durumu yaratabilir. Kanserle savaşta gövde kadar ruhun da tedavi edilmesi ve desteklenmesi, tedavinin etkin olabilmesinde büyük ehemmiyet taşır. Psikolojik destek, hastanın hayat standardını de artırır. Kanser psikolojisi ile ilgilenen uzman doktorların her hastaya has belirleyeceği yardımcı tedavileri, hasta ve hasta yakınlarının bu sıkıntılı süreci daha kolay atlatmasını sağlayacaktır. Hastaların psikolojik durumlarındaki düzelme ve kazandıkları pozitif bakış açısı, hayat kalitelerini ve tedavilerindeki başarı şansını da artırmaktadır. Sağlıklı hayattan aniden ortaya çıkan rahatsızlık sürecine ahenk sağlayabilme, bedensel ve psikolojik açıdan iyi hissedebilme, savaşım enerjisini artırabilme bu yardımcı tedavileri ile mümkündür. Ayrıca; kaygı, huzursuzluk, depresyon, uykusuzluk, halsizlik, mide bulantıları ve ağrı gibi bedensel ve psikolojik şikayetlerle savaşım ve baş etme gücünün artması, benzer krizi yaşayan aile bireylerinin sıhhatli bir halde hastaya yardımcı sisteminin içerisine katılması, bocalayan toplumsal hayat, sorumlulukların paylaşımı, iş ve ekonomik hayat ile alakalı düzenin tekrardan sağlanabilmesi konusu ile alakalı psikiyatrik desteğin sağlanması, çok önemlidir.

Tuz tüketmek kansere yol açar mu?

Tuzun kendisi kanser yapmasa da, mide yüzeyinin yapısını bozarak kanserojen maddelerin etkisine ortam hazırlamaktadır. Yine tuzun bolca kullanıldığı turşularda nitrozamin denilen maddeler kanser oluşmasında önemlidirler.

haber