Global piyasalar, yükselen tahvil faizleri ve siyasi belirsizliklerle negatif seyrediyor

Merkez bankalarının agresif para siyasetleri sebebiyle önde gelen iktisatların enflasyon kontrol dibine alınmadan resesyona girebileceği ve güçlenen doların yaratacağı tahribata dair süregelen kaygılarla tahvil piyasasından çıkışlar hızlanırken, ekonomik belirsizliklere İngiltere Başbakanı Liz Truss’ın çekilme etmesinin ardından eklenen siyasal risklerle yatırımcı fiyatlamaları zorlaştı.

ABD’de dün açıklanan makroekonomik malumat ve firma finansal sonuçlarının komplike sinyaller vermesi de halihazırda kırılgan olan risk iştahının azalmasına ve pay piyasalarında dalgalanmaların artmasına niçin oldu.

“FED’İN SİYASETİ, BİR MÜHLET DAHA KISITLAYICI KALACAK”

Öte taraftan dün Philadelphia Fed Lideri Patrick Harker, sene sonuna kadar ürem oranının yüzde 4’ün oldukça üstüne çıkmasının olası olduğunu belirterek, “Para siyasetinin değiştirilmesi için enflasyonda daima bir düşüş görülmesi gerek. Bu nedenle Fed’in siyaseti, bir mühlet daha kısıtlayıcı kalacak” dedi.

Harker’ın açıklamalarının akabinde 1-2 Kasım’daki toplantısında 75 baz puanlık ürem artırımına gitmesine net gözüyle bakılan Fed’in, aralıkta da faizleri tıpkı seviyede yükselteceğine dair fiyatlamalar güçlendi.

Makroekonomik malumat tarafında ise ABD’de haftalık işsizlik müracaatları 214 binle beklentilerin altında kaldı. Philadelphia Fed İmalat Endeksi de ekimde eksi 8,7 ile dalda daralmanın sürdüğüne işaret etti. Öte taraftan ABD’de ikinci el mesken satışları eylülde yüzde 1,5 azalarak üst üste 8’inci ayda da düşüş kaydetti.

Bu gelişmelerle dün New York borsasında satıcılı bir seyir izlenirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,30, S&P 500 endeksi yüzde 0,80 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,61 paha kaybetti. ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 4,27 ile Haziran 2008’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Dolar endeksi ise dün dalgalı bir seyir izlemesinin akabinde bugün gene 113,1’i kontrol etti. ABD’nin endeks vadeli kontratları yeni güne de satıcılı başladı.

STERLİN/DOLAR PARİTESİNDE DÜŞÜŞ

Avrupa tarafında dün İngiltere Başbakanı Liz Truss’ın çekilme etmesinin akabinde siyasal gelişmeler gündemin odağına yerleşti. Ülkede, iktidardaki Muhafazakar Parti’de yeniden başlamış olacak liderlik yarışı kapsamında eski Başbakan Boris Johnson ve eski Maliye Bakanı Rishi Sunak’ın adaylar ortasında yer alması bekleniyor.

Truss’ın çekilme etmesinin akabinde İngiltere’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 3,75 ile 2 haftayı aşkın mühletin en düşük düzeyine gerilemesinin akabinde, siyasal belirsizliklerin fiyatlamalara girmesi ile yüzde 3,91’de dengelendi. Sterlin/dolar paritesi ise 1,13 düzeylerinden 1,12’ye geriledi.

Jeopolitik risklerin de gündemden düşmediği bölgede, dün Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Ukrayna’daki savaşta kullanımı için Rusya’ya insansız hava aracı gönderilmiş olduğu gerekçesiyle İran’a yaptırım sonucu aldı.

Öte taraftan dün toplanan AB üyesi ülkelerin önderleri, tabii gaza tavan fiyat uygulanması konusu ile ilgili muahede sağlayamadı. Bu gelişmelere karşın dün Avrupa borsalarında alıcılı bir seyir izlenirken, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,20, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,76 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,27 yükseldi. Avro/dolar paritesi dün 0,9850’ye kadar yükselmesinin akabinde bugün 0,9770’te dengelendi.

Asya tarafında bugün açıklanan bilgilere nazaran, ultra gevşek para siyasetlerinin sürdüğü Japonya’da enflasyon, artan ithalat maliyetleri öncülüğünde eylülde senelik bazda yüzde 3 ile 8 senenin en yüksek düzeyine ulaştı.

DOLAR/YEN PARİTESİ BİRİNCİ SEFER RUHSAL EŞİĞİ AŞTI

Verinin akabinde dolar/yen paritesi Ağustos 1990’dan bu yana birinci defa 150 psikolojik eşiğinin üstüne çıkarak 150,4’ü kontrol etti. Artan fiyat baskıları ve yendeki değer kayıplarının hızlanması ile önümüzdeki ay Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) güvercin duruşunda ince bir ayar yapabileceğine dair tartışmalar gündemde kalırken, her an doğrudan kur müdahalesi gelebileceğine dair beklentiler de güçlendi.

ABD’nin Çin’e karşı suni zeka ve kuantum teknolojilerini içine alan yeni engellemeler planladığı haberleri de risk iştahının azalmasını bununla beraber getirdi. Bu gelişmelerle Asya borsalarında haftanın son süreç gününde komplike bir seyir izlenirken, kapanışa yakın Çin’de Şanghay sentetik endeksi yüzde 0,4 yükseldi, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,4 geriledi.

Yurt içerisinde dün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bürokrasi faizini 150 baz puan düşürerek yüzde 12’den yüzde 10,50’ye indirdi. Karar metninde, azalan dış talebin toplam istek şartları ve üretim üstündeki tesirlerinin yakından izlendiği belirtilerek, “Kurul, takip eden görüşmede da emsal bir adım atıldıktan sonrasında ürem tenzilat döngüsünün sona erdirilmesini gündeme almıştır.” denildi.

TCMB’nin kararının akabinde BIST 100 endeksi dün yüzde 0,53 artarak 3.900,85 puan ile bütün vakitlerin en yüksek kapanışını gerçekleştirirken, görmüş olduğu en yüksek seviye rekorunu da 3.942,54 puana taşıdı. Dolar/TL ise dün 18,5953 ile evvelki kapanış düzeyinin çabucak üstünden kapanmasının akabinde, bugün bankalararası piyasanın açılışında yatay hareketine devam ederek 18,5900’dan süreç görüyor.

YURT İÇİ PİYASALAR POZİTİF

Analistler, global çapta enflasyon ve resesyon tasaları ile yeniden yükselen tahvil faizlerinin pay piyasalarını baskılamaya devam ettiğini belirterek, yurt içi piyasaların ise müspet ayrıştığını söyledi.

Merkez bankalarının “şahin” para siyasetlerine ait beklentilerinin güçlendiğine işaret eden analistler, bugün yurt içi ve Avro Bölgesi’nde tüketici güven endeksinin takip edileceğini, İngiltere’den gelecek siyasal haber akışının da yatırımcıların odağında olacağını bildirdi.

Analistler, yöntem açıdan BIST 100 endeksinde 3.800 puanın dayanak, 3.950 düzeyinin direnç pozisyonunda olduğunu tabir etti.