Actor’s Studio’nun kurucusu Elia Kazan kimdir?

Amerika‘daki Actor’s Studio‘nun kurucularından olan sinema ustası Türk asıllı Elia Kazan‘ın yaşam hikayesi çoğu şahıs tarafınca merak edildi. Elia Kazan‘ın kim bulunduğunu sizler için araştırdık.

ELİA KAZAN KİMDİR?

Aslen Kayserili bir ailenin oğlu olarak İstanbul’da doğan, ufak yaşta Rum kökenli ailesiyle beraber ABD’ye göçen Elia Kazan, Yale Drama Okulu’nda tahsil gördükten sonra, Lee Strasberg’in yönetmekte olduğu Group Theatre’a katıldı. Cheryl Crawford ve Robert Lewis ile beraber New York’ta, Amerikan tiyatro ve sinema tarihinde oldukça mühim bir yere haiz olacak Actor’s Studio’yu kurdu (1947).

Kazan, ilk oyununu 1934’te New York şehrinde sahneledi. 1940’larda yönetmekte olduğu oyunlarla ülke çapında üne kavuştu ve Broadway’in en iyi yönetmenleri arasına girdi. 1947’de Cheryl Crawford ve Robert Lewis’le beraber meşhur oyunculuk okulu Actors Studio’yu kurdu. Burada Marlon Brando başta olmak suretiyle Montgomery Clift, Julie Harris, Eli Wallach, Karl Malden, Patricia Neal, Mildred Dunnock, James Whitmore ve Maureen Stapleton gibi aktörlere eğitim vermiştir. Filmleri sıklıkla ilerici ve sosyal açıdan eleştirel temalar içermektedir.

1948 ve 1955’te Akademi Ödülleri’nde iki kez en iyi yönetmen Oscar’ını kazandı. 1960-64 içinde da New York kentindeki Lincoln Sahne Sanatları Merkezi Repertuvar Tiyatrosu’nun yönetmenleri içinde yer aldı.

1952’de Amerikan Karşıtı Faaliyetleri İzleme Komitesi’nce (HUAC) sorgulanan Kazan, buradaki ifadesinden dolayı ağır eleştirilere uğradı. Başta Rıhtımlar Üzerinde olmak suretiyle muhtelif yapıtlar bu kovuşturmadaki tutumuyla alakalı izler taşır. 1960’ların ortalarında tiyatrodan uzaklaşmaya başladı; sinemayı da ikinci plana bırakarak yazarlığa ağırlık verdi. 1999 senesinde 71. Akademi Ödülleri’nde Yaşam Boyu Onur Ödülü’nü, HUAC sorgusu sebebiyle protestolar içinde aldı.

1970’lerden itibaren Türkiye’yi sıklıkla ziyaret eden Kazan, 1988’de 7. Uluslararası İstanbul Film Festivali’nde seçici heyet başkanlığı yaptı. Zülfü Livaneli’nin Sis filmimizde ufak bir rol aldı. (1989).

2010 senesinde Martin Papier tarafınca Elia’ya Mektup adıyla onuruna çekilen belgeselde Al Pacino, Elizabeth Kemp ve öteki oyuncular röportajlar vermiştir.