Tilavet secdesi nedir?

İslam dini açısından büyük öneme haiz Ramazan ayının sonuna yaklaşırken, Ramazan ayı ibadetlerinden olan “tilavet secdesi nedir, iyi mi yapılır, iyi mi kılınır ve tilavet secdesinde ne okunur” gibi sorular araştırılmaya başlandı. İslam alemi açısından tilavet secdesinin vacip olduğu bilinir. İşte tilavet secdesi ile ilgili bütün detaylar…

TİLAVET SECDESİ NEDİR?

Tilavet secdesi, Kur’ân-ı Kerim’de on dört yerde, secde ayeti vardır. Kuran-ı Kerimde 14 yerde geçen secde ayetlerinin okunması ya da işitilmesi durumunda meydana getirilen secdeye tilavet secdesi denir. Bunlardan birini okuyanın ya da işitenin, manasını anlamasa da, bir secde yapması vacibdir. Secde ayetlerini yazan, heceleyen secde yapmaz. Hanefîlere göre vacip, Şafiî ve Hanbelîlere göre sünnet-i müekkededir. Bir mecliste, aynı secde ayeti oldukça sayıda okunursa bir secde yapmak yeterlidir. Namaz haricinde secde âyetini okuyan ya da secde ayetini işiten kişi, tilavet secdesine niyet ederek tekbir alır ve secdeye gider.

TİLAVET SECDESİ NASIL YAPILIR?

Namaz haricinde secde ayetini okuyan ya da secde ayetini işiten kişi, tilavet secdesine niyet ederek abdestli olarak, kıbleye karşı ayakta durup, elleri kulaklara kaldırmadan “Allahü ekber” diyerek secdeye gider. Üç defa “sübhâne rabbiye’l-a’lâ” dedikten sonra tekbir alarak secdeden kalkar ve “semi’nâ ve ata’nâ gufrâneke rabbenâ ve ileyke’l-masîr” der. (Bakara suresi, 286)
Niyet şarttır. Niyetsiz sahih olmaz. Secde âyetini işiten cünüp ya da abdestsiz kimse, temizlendikten sonra tilavet secdesi yapar. Bir oturumda, bir secde âyetini birkaç kez okuyan ve işiten, hepsi için bir secde eder. Bir oturumda ne kadar secde âyeti okunmuşsa, o denli tilavet secdesi gerekir. Mesela üç secde ayeti okunursa, üç secde gerekir.

Namaz sırasında okunan secde ayetini namazda olmayan bir kimse işitirse tilavet secdesi yapar. Namazda olan kimse, namaz dışından bir kimsenin okumuş olduğu secde ayetini işitirse, namazını tamamladıktan sonra secde yapar.
Namaz kılan şahıs okuyunca, hemen ilaveten rüku ya da bir secde yapmış olup ayağa kalkar. Okumasına devam eder. Secde ayetini okuduktan iki üç ayet sonra namazın rükuuna eğilirse ve tilavet secdesine niyet ederse, namazın rüku ya da secdeleri, tilavet secdesi yerine geçer.

TİLAVET SECDESİNDE OKUNACAK AYETLER

1) A’raf suresi- 206: ‘Kuşkusuz Rabbin katındakiler O’na kulluk etmekten kibirlenmezler, O’nu tesbih eder ve yalnız O’na secde ederler“
2) Ra’d suresi- 15: ‘Göklerde ve yerde bulunanlar da onların gölgeleri de sabah akşam talep eder istemez yalnızca Allah’a secde ederler“
3) Nahl suresi- 49: “Göklerde ve yerde bulunan canlılar ve melekler büyüklük taslamadan Allah’a secde ederler (boyun eğerler).”
4) İsrâ suresi- 107: “De ki: “Ona talep eder inanın, talep eder inanmayın. Şüphesiz, daha ilkin kendilerine ilim verilenler, Kur’an kendilerine okunduğunda hemen yüzüstü secdeye kapanırlar.”
5) Meryem suresi- 58: ‘İşte bunlar, Allah’ın kendilerine nimetler verdiği peygamberlerden, Adem’in soyundan, Nuh ile beraber (gemide) taşıdıklarımızdan, İbrahim ve İsmail (Ya’kub)’un soyundan, doğruya ulaştırdığımız ve elit kıldığımız kimselerdir. Onlara, oldukça merhametli olan Allah’ın ayetleri okunduğunda ağlayarak secdeye kapanırlar.“
6) Hac suresi- 18: ‘Görmezmisin ki, göklerde olanlar ve yerde olanlar, güneş, ay, yıldızlar, dağlar, ağaçlar, hayvanlar ve insanların birçoğu Allah’a secde ediyorlar: birçoğunun üstüne de azap hak olmuştur. Allah kimi hor ve hakir kılarsa, artık onu kıymetli kılacak bir kimse yoktur. Şüphesiz Allah dilediğini yapar.“
7) Furkan suresi- 60: ‘Onlara: Rahman’a secde edin! Denildiği zaman: derler ve bu buyruk onların nefretini arttırır.“
8) Neml suresi- 25: “Göklerde ve yerde gizli saklı olanı ortaya çıkaran, sizin gizlediğiniz ve açığa vurduğunuz şeyleri bilen Allah’a secde etmesinler diye (şeytan onları yoldan çıkarmış.)”
9) Secde suresi- 15: ‘Bizim ayetlerimize fakat o kimseler inanırlar ki, bunlarla kendilerine nasihat verildiğinde, büyüklük taslamadan secdeye kapanırlar ve Rablerini hamd ile tesbih ederler.“
10) Sad suresi- 24: ‘Davud: Andolsun ki, senin koyunlarını kendi koyunlarına katmak istemekle sana haksızlıkta bulunmuştur. Doğrusu ortakçıların çoğu,birbirlerinin haklarına saldırı ederler. Yalnız inanç edip de iyi işler yapanlar müstesna. Bunlar da ne kadar az! Dedi. Davud, kendisini denediğimizi sandı ve Rabbinden mağfiret dileyerek eğilip secdeye kapandı, tevbe edip Allah’
yöneldi.“
11) Fussilet suresi- 37: “Gece, gündüz, güneş ve ay Allah’ın varlığının delillerindendir. Güneşe ve aya secde etmeyin. Eğer harbiden Allah’a kulluk ediyorsanız, onları yaratan Allah’a secde edin.”
12) Necm Suresi 62. ayet “Haydi Allah’a secde edin ve O’na kulluk edin.”
13) İnşikak suresi- 21: ‘Onlar kendilerine Kur’an okununca secde de etmezler?”
14) Alak suresi- 18,19: “Hayır! Sakın sen ona uyma; secde et ve Rabbine yaklaş.